'Gettodagboek' is het uiterst aangrijpende werk dat de Pools-Joodse kinderarts, pedagoog en weeshuisdirecteur Janusz Korczak (1878/1879-1942) schreef in de laatste maanden, weken en dagen van het getto van Warschau, voordat hij en zijn weeskinderen door de Duitsers werden afgevoerd naar het vernietigingskamp Treblinka. Het dagboek bestaat uit terugblikken op zijn leven, uit meditaties over de mens, en uit notities over de werkelijkheid van onderdrukking, honger en dood, maar ook over de veerkracht van de kinderen en het ongebroken geloof in de menselijkheid onder de schaduw van de onontkoombare ondergang.

Korczak is wereldberoemd als een vroege voorvechter van kinderrechten, van vooruitstrevende opvoedingsmethoden en van zorg voor gedepriveerde kinderen. Hij werd geboren als Henryk Goldszmit in Warschau in een welgestelde familie van geassimileerde Joden. Nadat hij onder het pseudoniem Janusz Korczak een literaire prijs had gewonnen, heeft hij ook altijd deze naam gebruikt. Na een studie geneeskunde wijdde Korczak de rest van zijn leven aan weeskinderen.

Korczaks blijvende faam berust niet slechts op zijn nog altijd populaire kinderboeken en zijn grensverleggende opvoedkundige opvattingen, maar zeker ook op zijn 'Gettodagboek', de aantekeningen en zelfbespiegelingen die hij schreef toen hij met zijn weeskinderen vastzat in het getto. Op 4 augustus 1942 maakte Korczak zijn laatste notitie, en een dag later kwamen Duitse soldaten hem en de weeskinderen ophalen. In een indrukwekkende stoet liepen alle 192 nog levende kinderen met Korczak naar het station, waar ze in goederenwagons werden afgevoerd naar Treblinka.
Als door een wonder bleef het Gettodagboek bewaard, en geldt nu wereldwijd als een der indrukwekkendste geschriften over de kracht van menselijkheid in onmenselijke tijden.

Vertaald en samengesteld door Benjamin Gijzel, Zbigniew Kość & Jakob Mordegaai

*

«Dit dagboek is een ontroerend voorbeeld van literatuur die evenzeer overweldigend en schrijnend als bemoedigend is.» – Los Angeles Times

«Wat Korczak deed en schreef, is in deze tijd steeds belangrijker om kennis van te nemen en om van te leren.» – The Polish Review

«Een hartverscheurend verhaal over moed, compassie en de kracht van de menselijke geest en de menselijke waardigheid.»
– L'Humanité

«Dit document is uniek en laat de lezer compleet verstild achter.» – Die Zeit

«Een aangrijpend, belangrijk boek, dat alles van de mens belicht: wreedheid en doodsdrift, maar ook liefde en vertrouwen.» – The Observer

«Dit dagboek zou simpelweg verplicht op ieders leeslijst moeten staan.» – Sciences Humaines