Het boek vertelt het verhaal van Jos Pelzer (1898-1981) die bijna dertig jaar een centrale rol speelde als bestuurder van de katholieke mijnwerkersbond, maar aan wiens glanzende carrière in 1943, door toedoen van de bezetter, abrupt een einde kwam. Vanwege zijn vermeende collaboratie verdwenen hij en zijn verdiensten daarmee uit beeld.

Pelzer kwam als 14 jarige als kantoorhulpje in dienst van de nog maar kleine bond en maakte alle fasen van de strijd van de bond om acceptatie als serieus te nemen gesprekspartner door de mijndirecties actief mee. Hij ontwikkelde zich snel tot gezaghebbend en geliefd bestuurder: in 1921 werd hij secretaris van de bond; in 1932 voorzitter. Hij streed de niet aflatende strijd voor faire loon- en arbeidsvoorzieningen, voor meer veiligheid op de werkplek, voor fatsoenlijke pensioen- en invalidenveroorzieningen. Hij vertegenwoordigde de bond nationaal en internationaal op vergaderingen en congressen. Hij was een kundig spreker, propagandist en schrijver.

 
Doordrongen van de katholieke sociale leer van de encyclieken Rerum Novarum en Quadragesimo Anno was hij fel gekant tegen de socialistische idee van de noodzakelijke klassenstrijd. Daar plaatste hij de harmonisch samenwerkende bedrijfsgemeenschap als te verwezenlijk ideaal tegenover. Als in de dertiger jaren fascisme en nationaalsocialisme opkomen ageerde hij fel daartegen.

Het is derhalve bizar dat hem nationaalsocialistische sympathieën toegeschreven werden nadat hij in Duitse gijzeling gedwongen werd artikelen te schijven die de mijnwerkers moeten motiveren het regime van de bezetter te accepteren.

 
Het verhaal van deze hem afgedwongen artikelen en de consequenties die zij voor Pelzers carrière hadden, wordt in dit boek voor het eerst uit de doeken gedaan. Zijn goede naam daarmee recht gedaan.

Meer over de auteur

Wim Thijssen (Vaals, 1946) studeerde biologie en antropologie aan de universiteit van Nijmegen. Hij promoveerde daar op een studie over het mechanistische mensbeeld. Na zijn promotie bleef hij tot zijn pensionering werkzaam in de faculteit natuurwetenschappen als universitair docent geschiedenis en filosofie van de biologie en wetenschapsstudies.

Jos Pelzer leerde hij in de zeventiger jaren kennen via zijn echtgenote die zijn kleindochter is. Jammer genoeg wist hij toen niets van het tragische einde van diens voorzitterschap van de katholieke mijnwerkersbond en het was ook nooit onderwerp van gesprek.