Ooit was de Verenigde Staten het onomstreden gidsland voor een vrije en democratische wereld, de steunpilaar van een globale liberale economie en de internationale rechtsorde, een trouwe bondgenoot. Maar onder het tweede presidentschap van Donald Trump lijkt het land fundamenteel van karakter te veranderen. Binnenlands staan alle instellingen onder druk of worden zelfs afgebroken, buitenlands worden vrienden geschoffeerd en ideologische vijanden omarmd.

Zonder inzicht in de Amerikaanse geschiedenis zijn deze recente ontwikkelingen moeilijk te verklaren en lastig te begrijpen. De VS maakte eerder fasen mee van grote onrust, onzekerheid en pessimisme: er was een Burgeroorlog, racisme, een grote depressie, buitenlands avonturisme en binnenlandse onrust. Kennis van deze periodes, van de tweeslachtigheid die eruit spreekt, en tegelijkertijd van de Amerikaanse veerkracht, maakt het mogelijk het heden in perspectief te plaatsen.

In 2026 is het 250 jaar geleden dat Amerika zich onafhankelijk verklaarde, met die beroemde woorden ‘All men are created equal’. Het land verwierp de Engelse monarchie en riep een republiek uit. De Founding Fathers van de Verenigde Staten zetten een elegant grondwettelijk systeem op, dat in dit verjaardagsjaar serieus wordt bedreigd door een president die onbeperkte macht nastreeft. Wie wil begrijpen waarom ook het presidentschap van Donald Trump past in dit historisch continuüm, kan niet om deze Geschiedenis van de Verenigde Staten heen.